הנושאים החמים
- הוסף לסימניות
- #1
כהמשך לזה:
www.prog.co.il
אז יאללה מי מפשיל שרוולים ומתחיל לתרגם את אלה:
א ישועלה [השיר היפה בתבל לענ"ד]:
שוין צוויי טויזנט יארן
פון צער און פון צארן
,אין גלות צו שאנד און צו שפאט
געבליבן אן כח
געבליבן אן מח
אלעס פארלוירן מ׳האט
פון היימען פארטריבן
עלענד געבליבן
,מען האט נישט קיין ביסעלע גליק
האט מען זיך גענומען
און מ׳איז געקומען
אין לאנד פון די אבות צוריק
ס׳קוקען די אבות
מ׳הערט די מחשבות
,אידן מ׳קומט אן א צאל
ס׳איז אנדערע אידן
מיט אנדערע זיטן
ס׳איז נישט דער איד פון אמאל
מ׳ווייסט נישט פון בורא
מ׳היט נישט זיין תורה
,מען מיינט אז עס איז שוין די צייט
אז דאס איז די רפואה
אז דאס איז די ישועה
עס איז אבער נאך זייער ווייט
מען דארף נאך א ישועה׳לע
טאקע די טעג
מען דארף נאך א רפואה׳לע
,פאר די פארלוירענע אין וועג
פון גלות פון דעם ביטערן
מ׳איז פון אונז אוועק
אז אלע גלידער ציטערן
די הארץ איז פול מיט שרעק
ווען וועט ער שוין קומען דער נביא
,און ס׳וועט פאר אונז זאגן א ווארט
און ווער עס וועט עס נאר הערן
וועט תשובה טון באלד אויפן ארט
מען דארף נאך א ישועה׳לע
,דער פאלק איז נישט געזונט
מען דארף נאך א רפואה׳לע
פארהיילן אונזער וואונד
ס׳איז אוועק פילע יארן
ס׳איז אנדערש געווארן
,די לאנד האט אן אנדער מין בליק
פון נאנט און פון ווייטן
און פון אלע זייטן
מען קומט צום באשעפער צוריק
בעל תשובות עס ווערן
זיי טוען זיך מערן
,די גאנצע וועלט רעדט שוין פון דעם
יעדן טוט פרייען
מען הערט ריידען נייע
פון תורה און יראת ה׳
די וועלט איז צובראכן
די וועלט איז צוקראכן
,איינער דעם צווייטן האט פיינט
זיי קוקן מיט קנאה
זיי קוקן מיט שנאה
אידן מען וואקסט און מען שיינט
און אידן אן מורא
וואס היטן דעם תורה
,זיי ווערן אלץ מער אלע יאר
די הארץ טוט אונז זאגן
עס הייבט שוין אן טאגן
די ישועה איז נאנט ביז גאר
עס קומט שוין די ישועה׳לע
טאקע די טעג
עס קומט שוין די רפואה׳לע
,פאר די פארלוירענע אין וועג
מ׳דארף נישט קיין סאלדאטן מער
און נישט קיין אפיצער
ווייל און שיל די גאנצע מיליטער
דער תהילים איז דער געווער
ווען דער באשעפער וועט קומען און ווייזן
א שטראל פון זיין ליכט
און אלע אידן די פרייע
,וועלן פאלן אויף זייער געזיכט
און טרערן וועלן גיסן זיך
ווי קוואלן פון דעם מח
ווען זיי וועלן דערוויסן זיך
פון דער באשעפער אין דער הויעך
העלא:
קיין ירושלים ווען איר קומט און געט אבליק
און זעהט די וואונדער
,וואס מיט יאהרען טויזענטער צוריק
איר זעהט ירושלים מיט איר וואונדערליכען חן
וואס ליגט אויף יעדען זאמדעלע
.וואס וואס ליגט אויף יעדן שטיין
שטיין וועט איר דאן בלייבען
נישט פארשטייענדיג דעם סוד
די גרויסע וואונדערליכען קראפט
,עס האט די שיינע שטאט
וואס די אלע יודען גלוסטען ממש אהן א שיעור
.און פון אלע ווינקלעך זיי לופען צוריק צו איר
דערזעהן האבען די אראבער אז די יודען שרייען גיוואלד
,מיר בענקען און מיר ווילען קיין ירושלים באלד
האבען זיך גענומען שרייען די אראבער הויך
.ס’יז דאך אזא גיטע זאך מיר ווילען עס הויך
אין די גאנצע וועלט האט זיך דערוויסט פין אט דעם סוד
,אז די יודען און אראבער קריגען אויף דער שטאט
האט פארגלוסט פאר יעדען זיך אריינשטעקן די נאז
.דער גריק דער קאטאליק און דער כינעזער מיט’ן רוס
העלא, עס רעדט ירושלים
,איר וועט אוועקגיין מיט פערדוס
איך דארף קיין בעל הבית קיין נייעם
.איך האב מיין אלטען בעל הבית
העלא, עס רעדט ירושלים
,ס’נאריש אלעס וואס איד טראכט
דעם פרומער יודען דעם געטרייעם
.אים געב איך איבער די מאכט
העלא, עס רעדט ירושלים
,ליבע פרומע יוד די מיין
איך דארף קיין בעל הבית קיין נייעם
.אייביג וועל איך דיינע זיין
איך בין די שטאט פון קעניג דוד
,די שטאט פון אייבערשטען אליין
איך בין נישט מוחל אויף מיין כבוד
.איך וועל נישט לאזען אזוי גיין
מ’קומט היינט קיין ירושלים אין מ’געט א בליק
,ווי אנדערש איז זי היינט געווארען ווי יאהרען צוריק
אויסגעבויט מיט שיינע הייזער פון א יעדען זייט
.און פון זיי א קול פון תורה הערט זיך זייער ווייט
עהרליכע שיכונים אזוי הערליך אזוי שיין
,פיל מיט ערליכע משפחות קינדער מלא חן
מ’דינט דארט דאם באשעפער און מ’לערענט אהן א עק
.און פאר קיינעם אין דער וואלט זיי האבן נישט קיין שרעק
אבער מ’זעהט נאך יודען דארט אויך פון אנאנדער מין
?יעדער איינער קוקט און פרעגט, ווי קומען זיי אהין
נישט קיין תורה נישט קיין יראה זעהט מען אויס אזוי
.עס איז שווער דערקענען צו א יוד אדער א גוי
זיי מיינען זיי זענען בעלי בתים אויפן קעניגס שטאט
,און ווילען איר פארבויען מיט א חרפה אין א שפאט
די יודעלעך די הערליכע מ’קעמפט אויף איעדען ארט
.און די שטאט אליין האט שוין ארויסגעזאגט איר ווארט
העלא, עס רעדט ירושלים
,אפשר קען מיר זאגען ווער
אט דעם בעל הבית דעם נייעם
.ווער האט עם געשיקט אהער
הא – וואס איז עם שלעכט גיוועזען
,אין מאסקווע אדער אין בערלין
ס’יז דא דארט עסען פאר איעדען
.זאל ער זיך גייען צוריק אהין
די איינוואוינער מיינע
דארפען זיין פיינע
און שרעקען זיך פון בורא
,און אפהיטען זיין תורה
מיט ציצית און תפילין
מיט הייליגע געפילען
און שבת מ’היט
.הערשט דאן איז מען איוד
א ישיבה א חדר
דארף דארט זיין כסדר
און אנטוהן מיז איעדער
,צניעותדיגע קליידער
מיט פריינטשאפט און פרידען
צווישען ברודער יודען
דאס איז דער געבאט
.פון דעם קעניגס שטאט
העלא, עס רעדט ירושלים
,יודען טייערע זייט גרייט
אויף א לעבען גאר א נייעם
.פיל מיט תורה פיל מיט פרייד
העלא, עס רעדט ירושלים
,ווער ס’וויל בלייבען דא ביי מיר
פארלאזט דעם לעבען אט דעם פרייען
.און אפען איז פאר אייך מיין טיר
משיח קומט צו פארן:
ווער קלאפט עס אין די שויבען
צוויי שיינע ווייסע טויבען
זיי קומען הערשט פון אויבען
.און גוטע נייעס מ’האט
ס’אוועק די שלעכטע יאהרן
ס’איז אראפ דער צארען
משיח קומט צו פארען
.ער איז דא אונטערן שטאט
דער שוסטער מיט זיין שיכ’ל
דער בעקער מיט זיין קיכ’ל
,וועט רוהיג זיצען ווען דאס וועט געשען
דער טרעגער מיט זיין פעקעל
דער סטאלער מיט זיין העקעל
.דער סוחר האנדעלט ווי גארנישט גיווען
,אוי אוי, אוי אוי אוי
עפעס טיט זיך הערען
מ’קען עס נישט ערקלערען
,און פארציטערט ווערען אלע מיט אמאל
א קול שרייט אהן א אויפהער
מענדעלע דער סופר
דאגט דאס איז דער שופר
.ער דערקענט דאס קול
ובא לציון גואל
יעדער ווערט נתפעל
,דער רבי הייסט זיך גרייטען באלד אין וועג
אבער זיך נישט יאגען
וואס מ’טיט פארמאגען
.וואס ס’איז נייטיג איינפאקען אין פעק
די ערשטע זאך אצינדער
וואס מ’דארף געשווינדער
צאמקלויבען די קינדער
,אלע ביי די טיר
און מ’פאקט כסדר
אביסעל וועש מיט קליידער
אויך נעמט מיט איעדער
.אביסעלע געשיר
דער טאטע פאקט דעם טלית
די מאמע פאקט די חלות
,די קינדער אלע שפילצייג מיט’ן בער
ס’טיט אביסעל רעגען
אזא גרויס פארמעגען
.לאזען פאר די גוים אוי ס’יז שווער
,אוי אוי, אוי אוי אוי
דער רבי לויפט אנטקעגען
אין האנט האט ער דעם שטעקען
און זיין גאנץ פארמעגען
,דעם טלית זעקעל נאר
עס ליגען דארט די תפילין
דער סידור מיט’ן תהילים
די טאבאק מיט די ברילען
.דאס איז אלעס גאר
ובא לציון גואל
קיין ארץ ישראל
,משיח קומט שוין לאמיר אלע גיין
דאס הייליג לאנד באפרייען
און דעם בונד באנייען
,א נייא לעבען אוי ווי פיין ווי שיין
אוי כשנים קדמוניות
אוי כשנים קדמוניות
שבת אין פעלד:
הערט אויס ליבע אידן
וואס איך וועל אייך דערצעהלן
און איר וועט זיין צופרידן
זייער שטארק פון דעם
די מעשה האט געטראפן
איך וועל אייך זאגן אפן
מען זאגט אז ביים אריז”ל
מען זאגט אז ביים בעל שם
זכרונם לברכה
מיר ווייסן להלכה
אז אט די מלאכה
האבן זיי ביידע גוט געקענט
די שטיינער מאכן זינגען
די וואסער מאכן קלינגען
די ביימער מאכן שפרינגען
און פאטשן מיט די הענט
פרייליך אידן
מיר דארפן זיין צופרידן
מיט אונזער בורא
מיט זיין תורה
גליקליך זיין אסאך
און מיר גלויבן
אז דער פון אויבן
האט געגעבן כח אויך צו די צדיקים’לאך
אוי אוי אוי אוי אוי
דער צדיק איז אמאל
געגאנגען בארג און טאהל
מיט חסידים מיט תלמידים א באשטימטע צאל
אוי הוי אוי אוי אוי
עס קומט שבת אויפן וועלט
און אינמיטן פעלד
מקבל זיין דעם ליבן שבת האט ער זיך געשטעלט
בואי כלה
דער שבת איז פאר אלע
נישטא קיין שוהל נישטא קיין עמוד קיין זאך איז נישטא
קומט קומט אלע
עס ווארטן אויף דיר אלע
די שעפסעלעך בהמה’לעך פני שבת נקבלה
דער צדיק זינגט א ניגון
ס’איז א פארגעניגן
ס’קומען צו די ציגן
זיי האבן נישט קיין רוה
די קעלבעלעך די קליינע
די שעפסעלעך די שיינע
איינע גלייך נאך איינע
רוקן זיי זיך צו
געקומען זענען אלע
מען הערט עפעס א כלה
מען זעהט דעם צדיק טאנצן
מען הערט אויס זיין געזאנג
עפעס נעמט זיי ציהען
עפעס נעמט זיי בריען
עפעס נעמט זיי גליען
אין קעפל א געדאנק
בואי כלה
דער שבת איז פאר אלע
די שעפסעלעך די ציגעלעך מען קומט פון אומעטום
און זיי בליקן
און זיי קוקן
און פון גרויסן פארגעניגן רינגעלט מען ארום
אוי אוי אוי אוי אוי
עפעס האט דערשפירט
דער ווערימעל וואס קריכט
די פייגעלעך די הייזעלעך די הערצעלעך גערירט
אוי הוי אוי אוי אוי
א טומל א געלויף
די קעפלעך אויף ארויף
און צוביסלעך
אויף די פיסלעך
הייבן זיי זיך אויף
טאנצט טאנצט אידן
א פארגעניגן
אויף די פוס די הונטערשטע ווי שיין עס איז צו זעהן
שאף און רינדער
ווי די קליינע קינדער
אלע זינגען
אלע שפרינגען
יעדער ווי ער קען
אוי אוי אוי אוי אוי
קוקט נאר אין דער הויעך
די שטערן טוען מיר נאך
און זיי טאנצן
און זיי גלאנצן
אויף א ווייסן רויעך
אוי הוי אוי אוי אוי
זעהט נאר ווער ס’פליעט
די פליגלעך אויסגעצירט
מלאכים קומען צו דעם צדיק און זיי טאנצן מיט
קומט קומט אלע
דער שבת איז פאר אלע
ווער ס’היט דעם שבת איז דער שבת פאר אים דא
קומט קומט אלע
עס ווארטן אויף דיר אלע
בואי כלה בואי כלה
פני שבת נקבלה
ויכולו:
ויכולו ס’האבן זיך גיענדיקט די הימעל אין די ערד
,און אלעס וואס צו זיי גיהערט
ויכל ער האט באשאפער אלעס וואס ער האט גיטראכט
.דאם זיבעטן טאג א רוה טאג גימאכט
ס’פלוצלינג גיווארען שטיל מיט אמאל
,אין וואלד אויפן בארג און אין טאל
דער ברומען פון חיות דער פוגעל געשריי
.דער דינער דער שטארעם דער שניי
און אלע באשעפענישען קליין און גרויס
,ציען צום הימעל זיך אויס
מ’עפענט די אויגען די קאפ הייבט אויף
.און קוקען צום הימעל ארויף
אדם הראשון שטייט איינער אליין
,ער קוקט און ער קען נישט פארשטיין
א הייליגע ליכטיגקייט האט ער דערזעהן
.ער ווייסט נישט וואס דא איז גישען
ער זעט די נשמות זיי פליען ארויף
,די וועלטען זיי הייבען זיך אויף
ער פילט ווי די וועלט אונטער אים הייבט זיך אויך
.און טראגט אים ביז אויבען ארויף
און די גאנצע בריאה פארט מיט אים מיט
,אלעס צום הימעל געציט
די וועלדער די פעלדער די בערג און דערמיט
.אלע הייבען זיך אויף און מ’פליהט
די ריזיגע פיש ווי די בערג אזוי גרויס
,קוקען פון וואסער ארויס
די בהמות זיי שטייען אויף אלע פיר פיס
.און קוקען צים הימעל זיך זיס
פליצלינג דערהערט ער א הערליכען קלאנג
,אזא זיסער מלאכים געזאנג
מ’געבט דעם באשעפער א לויב און א דאנק
.פארן שבת דעם ליבען געשאנק
און אדם הראשון דערהערט און געדאנק
,ער ווייסט שוין די שמחה פארוואס
ער הייבט אויך אהן זינגען דעם ערשטען געזאנג
.מזמור שיר ליום השבת
הלל:
אין טבת א קעלט שניידט די ביינער
געווען איז עס פרייטאג פארנאכט
אינדרויסן עס גייט שוין נישט קיינער
אלס אין די הייזער פארשפארט
אין א געסעלע דארט אין דעם טינקעל
ס’גייען דארט אידן אסאך
שטייט דארט א שול אין דער ווינקל
מיט א גלעזערנעם ליכטיגן דאך
דער שול איז דאך יעצט א גן עדן
ס’איז ווארעם ס’איז לעכטיג און שיין
היינט וועלן מיר תורה דארט רעדן
שמעיה און אבטליון אליין
ביים טיר שטייט א שמש א היטער
ער לאזט נישט א יעדן אריין
אריין גיין עס וויל דאך א יעדער
פאר יעדן קיין ארט וועט נישט זיין
דער שמש ער לאזט דורך די רייע
די גרעסטע חכמים פון לאנד
אריינגיין עס קאסט א מטבע
און יעדער גיט אים אין האנט
אינדרויסן עס זענען געבליבן
נאר היימלאזע ארימעלייט
דער שמש ער האט זיי צעטריבן
ער מוסר’ט ער רעגט זיך און שרייט
איר ווילט דאך די תורה נישט הערן
איר ווילט זיך אנווארימען בלויז
איר וועט נאך אנטשלאפן דא ווערן
און דא איז א הייליגע הויז
און פלוצלונג עס גייט דארט צו איינער
צוריסן די קליידער דורכאויס
עס קלאפן פון קעלט זיינע ציינער
דער פנים פארביטערט דורכאויס
ער בעט זיך האט אויף מיר רחמנות
לאזט מיר אין ביהמ”ד אריין
גלייבט מיר אמאל אויף נאמנות
איך וועל אייך באצאלן נאך פיין
וואס איך פארדין אויף מיין לעבן
העלפט גיב איך אפ אין מיין הויז
דער רעשט וועל איך אייך אוועק געבן
איך בעט אייך נאר הילף מיר ארויס
יעצט האב איך ביי זיך קיין גראשן
איך האב נאך היינט גארנישט פארדינט
הונגעריג האב איך געלאזן
אין הויז דארט מיין פרוי און מיין קינד
פון אויגן עס פאלן די טרערן
דער שמש עס גיט נישט קיין ריר
ס’איז שפעט שוין איך וויל מער נישט הערן
און קלאפט צו די אייזערנע טיר
עס זענען שוין אלע צוגאנגען
דער איד איז געבליבן אליין
ער שטייט ביי דער טיר ווי געפאנגען
ער קען נישט פון איר אוועק גיין
די ווענט אויך פון שטיינער געמויערט
די טירן געפאנצערט מיט שטאל
אומזיסט לייגט ער צו דארט זיין אויער
ער הערט נישט פון דארטן קיין קול
און פלוצלונג ער הויבט אן צו לויפן
ער קומט באלד אן אין הויף
עס ציען זיך שטיגן ביז אויבן
ער הייבט באלד אן קריכען ארויף
ער קריכט אזוי ביז גאנץ אויבן
ער זעט אז ער איז אויפן דאך
און אונטער די פיס זעט ער שויבן
מיט גלעזערנע פענסטער אסאך
ער דריקט צו די שויבן זיין פנים
ער זעט דעם ביהמ”ד פאר אים
אט זעט ער די גרויסע רבנים
אט הערט ער די הייליגע שטים
די אויגן זיי הייבן אן גלאנצן
ער פילט שוין גארנישט קיין פראסט
ער ציט אויס זיין קערפער אינגאנצן
און דריקט צו דעם פנים צום גלאז
ער פארשטייט אלס וואס זיי רעדן
אינגאנצן באגאסן מיט שוויס
ער מיינט אז ער זיצט אין גן עדן
ס’איז ווארים ס’איז ליכטיג און הייס
א שנייעלע הייבט אן צו פאלן
און נעמט אים פארשיטן אזוי
ער וועט נישט אוועק גיין פארפאלן
ער איז שוין פארפרוירן און בלוי
דער פריי מארגן הייבט שוין אן טאגן
מען האט דיין געזען זיין געשטאלט
געלאפן אים גלייך אראפ טראגן
געברענגט צוריק די כוחות באלד
גענומען זיך דאן מיט אים רעדן
זיין תורה איז גאר אן אן עק
מער האט נישט געקענט זיך צושיידן
ער איז שוין פון דארט נישט אוועק
ס’איז שפעטער אדורך פילע יארן
געוואקסן אין תורה ביז גאר
ביז ער איז אויך געווארן
דער חשוב’סטער תנא אין דור
אין הימל געמוזט דאן באשלאסן
די הלכה זאל בלייבן ווי ער
אז תורה צו קענען און וויסן
דארף אנקומען זייער שווער
שבת שבת קודש:
שבת שבת קודש
קומט דאך אויף דער וועלט
שבת שבת קודש
.אלץ ווערט אפגעשפעלט
שבת אויפן וואסער
שבת אויפן פעלד
שבת אין-דערויסען
.שבת אין געצעלט
שבת שבת קודש
באלד זעקס טוזינט יאהר
קומט דער ליבער שבת קודש
.פינקט גענוי אין קלאר
שבת שבת קודש
דער ליבלינג פון דעם יוד
ער ליבט דעם שבת און ער שעצט עם
.ווי דעם אוג ער היט
שבת קודש גייט מיט אונז ציזאמען
אויף אלע וועגען
אויף אלע שטייגען
.איבער אלע ימים
און דעם גרויסען גלות קלעם
אין פחד און אין שרעק
גייט מען אויף קידוש השם
.פון שבת נישט אוואק
געשעפטען גרויסע מיט פערדינסט
לאזט מען אפ מיט שרעק
ווי דער שבת קומט צוגיין
.ווארפט מען אלץ אוועק
תרגום ל איך האב געווארט של מ.ב.ד.
האם יש למישהו להעלות כאן את התרגום של השיר 'איך האב געווארט' ואם אפשר גם את המקורי ביידיש תודה רבה
www.prog.co.il
אז יאללה מי מפשיל שרוולים ומתחיל לתרגם את אלה:
א ישועלה [השיר היפה בתבל לענ"ד]:
שוין צוויי טויזנט יארן
פון צער און פון צארן
,אין גלות צו שאנד און צו שפאט
געבליבן אן כח
געבליבן אן מח
אלעס פארלוירן מ׳האט
פון היימען פארטריבן
עלענד געבליבן
,מען האט נישט קיין ביסעלע גליק
האט מען זיך גענומען
און מ׳איז געקומען
אין לאנד פון די אבות צוריק
ס׳קוקען די אבות
מ׳הערט די מחשבות
,אידן מ׳קומט אן א צאל
ס׳איז אנדערע אידן
מיט אנדערע זיטן
ס׳איז נישט דער איד פון אמאל
מ׳ווייסט נישט פון בורא
מ׳היט נישט זיין תורה
,מען מיינט אז עס איז שוין די צייט
אז דאס איז די רפואה
אז דאס איז די ישועה
עס איז אבער נאך זייער ווייט
מען דארף נאך א ישועה׳לע
טאקע די טעג
מען דארף נאך א רפואה׳לע
,פאר די פארלוירענע אין וועג
פון גלות פון דעם ביטערן
מ׳איז פון אונז אוועק
אז אלע גלידער ציטערן
די הארץ איז פול מיט שרעק
ווען וועט ער שוין קומען דער נביא
,און ס׳וועט פאר אונז זאגן א ווארט
און ווער עס וועט עס נאר הערן
וועט תשובה טון באלד אויפן ארט
מען דארף נאך א ישועה׳לע
,דער פאלק איז נישט געזונט
מען דארף נאך א רפואה׳לע
פארהיילן אונזער וואונד
ס׳איז אוועק פילע יארן
ס׳איז אנדערש געווארן
,די לאנד האט אן אנדער מין בליק
פון נאנט און פון ווייטן
און פון אלע זייטן
מען קומט צום באשעפער צוריק
בעל תשובות עס ווערן
זיי טוען זיך מערן
,די גאנצע וועלט רעדט שוין פון דעם
יעדן טוט פרייען
מען הערט ריידען נייע
פון תורה און יראת ה׳
די וועלט איז צובראכן
די וועלט איז צוקראכן
,איינער דעם צווייטן האט פיינט
זיי קוקן מיט קנאה
זיי קוקן מיט שנאה
אידן מען וואקסט און מען שיינט
און אידן אן מורא
וואס היטן דעם תורה
,זיי ווערן אלץ מער אלע יאר
די הארץ טוט אונז זאגן
עס הייבט שוין אן טאגן
די ישועה איז נאנט ביז גאר
עס קומט שוין די ישועה׳לע
טאקע די טעג
עס קומט שוין די רפואה׳לע
,פאר די פארלוירענע אין וועג
מ׳דארף נישט קיין סאלדאטן מער
און נישט קיין אפיצער
ווייל און שיל די גאנצע מיליטער
דער תהילים איז דער געווער
ווען דער באשעפער וועט קומען און ווייזן
א שטראל פון זיין ליכט
און אלע אידן די פרייע
,וועלן פאלן אויף זייער געזיכט
און טרערן וועלן גיסן זיך
ווי קוואלן פון דעם מח
ווען זיי וועלן דערוויסן זיך
פון דער באשעפער אין דער הויעך
העלא:
קיין ירושלים ווען איר קומט און געט אבליק
און זעהט די וואונדער
,וואס מיט יאהרען טויזענטער צוריק
איר זעהט ירושלים מיט איר וואונדערליכען חן
וואס ליגט אויף יעדען זאמדעלע
.וואס וואס ליגט אויף יעדן שטיין
שטיין וועט איר דאן בלייבען
נישט פארשטייענדיג דעם סוד
די גרויסע וואונדערליכען קראפט
,עס האט די שיינע שטאט
וואס די אלע יודען גלוסטען ממש אהן א שיעור
.און פון אלע ווינקלעך זיי לופען צוריק צו איר
דערזעהן האבען די אראבער אז די יודען שרייען גיוואלד
,מיר בענקען און מיר ווילען קיין ירושלים באלד
האבען זיך גענומען שרייען די אראבער הויך
.ס’יז דאך אזא גיטע זאך מיר ווילען עס הויך
אין די גאנצע וועלט האט זיך דערוויסט פין אט דעם סוד
,אז די יודען און אראבער קריגען אויף דער שטאט
האט פארגלוסט פאר יעדען זיך אריינשטעקן די נאז
.דער גריק דער קאטאליק און דער כינעזער מיט’ן רוס
העלא, עס רעדט ירושלים
,איר וועט אוועקגיין מיט פערדוס
איך דארף קיין בעל הבית קיין נייעם
.איך האב מיין אלטען בעל הבית
העלא, עס רעדט ירושלים
,ס’נאריש אלעס וואס איד טראכט
דעם פרומער יודען דעם געטרייעם
.אים געב איך איבער די מאכט
העלא, עס רעדט ירושלים
,ליבע פרומע יוד די מיין
איך דארף קיין בעל הבית קיין נייעם
.אייביג וועל איך דיינע זיין
איך בין די שטאט פון קעניג דוד
,די שטאט פון אייבערשטען אליין
איך בין נישט מוחל אויף מיין כבוד
.איך וועל נישט לאזען אזוי גיין
מ’קומט היינט קיין ירושלים אין מ’געט א בליק
,ווי אנדערש איז זי היינט געווארען ווי יאהרען צוריק
אויסגעבויט מיט שיינע הייזער פון א יעדען זייט
.און פון זיי א קול פון תורה הערט זיך זייער ווייט
עהרליכע שיכונים אזוי הערליך אזוי שיין
,פיל מיט ערליכע משפחות קינדער מלא חן
מ’דינט דארט דאם באשעפער און מ’לערענט אהן א עק
.און פאר קיינעם אין דער וואלט זיי האבן נישט קיין שרעק
אבער מ’זעהט נאך יודען דארט אויך פון אנאנדער מין
?יעדער איינער קוקט און פרעגט, ווי קומען זיי אהין
נישט קיין תורה נישט קיין יראה זעהט מען אויס אזוי
.עס איז שווער דערקענען צו א יוד אדער א גוי
זיי מיינען זיי זענען בעלי בתים אויפן קעניגס שטאט
,און ווילען איר פארבויען מיט א חרפה אין א שפאט
די יודעלעך די הערליכע מ’קעמפט אויף איעדען ארט
.און די שטאט אליין האט שוין ארויסגעזאגט איר ווארט
העלא, עס רעדט ירושלים
,אפשר קען מיר זאגען ווער
אט דעם בעל הבית דעם נייעם
.ווער האט עם געשיקט אהער
הא – וואס איז עם שלעכט גיוועזען
,אין מאסקווע אדער אין בערלין
ס’יז דא דארט עסען פאר איעדען
.זאל ער זיך גייען צוריק אהין
די איינוואוינער מיינע
דארפען זיין פיינע
און שרעקען זיך פון בורא
,און אפהיטען זיין תורה
מיט ציצית און תפילין
מיט הייליגע געפילען
און שבת מ’היט
.הערשט דאן איז מען איוד
א ישיבה א חדר
דארף דארט זיין כסדר
און אנטוהן מיז איעדער
,צניעותדיגע קליידער
מיט פריינטשאפט און פרידען
צווישען ברודער יודען
דאס איז דער געבאט
.פון דעם קעניגס שטאט
העלא, עס רעדט ירושלים
,יודען טייערע זייט גרייט
אויף א לעבען גאר א נייעם
.פיל מיט תורה פיל מיט פרייד
העלא, עס רעדט ירושלים
,ווער ס’וויל בלייבען דא ביי מיר
פארלאזט דעם לעבען אט דעם פרייען
.און אפען איז פאר אייך מיין טיר
משיח קומט צו פארן:
ווער קלאפט עס אין די שויבען
צוויי שיינע ווייסע טויבען
זיי קומען הערשט פון אויבען
.און גוטע נייעס מ’האט
ס’אוועק די שלעכטע יאהרן
ס’איז אראפ דער צארען
משיח קומט צו פארען
.ער איז דא אונטערן שטאט
דער שוסטער מיט זיין שיכ’ל
דער בעקער מיט זיין קיכ’ל
,וועט רוהיג זיצען ווען דאס וועט געשען
דער טרעגער מיט זיין פעקעל
דער סטאלער מיט זיין העקעל
.דער סוחר האנדעלט ווי גארנישט גיווען
,אוי אוי, אוי אוי אוי
עפעס טיט זיך הערען
מ’קען עס נישט ערקלערען
,און פארציטערט ווערען אלע מיט אמאל
א קול שרייט אהן א אויפהער
מענדעלע דער סופר
דאגט דאס איז דער שופר
.ער דערקענט דאס קול
ובא לציון גואל
יעדער ווערט נתפעל
,דער רבי הייסט זיך גרייטען באלד אין וועג
אבער זיך נישט יאגען
וואס מ’טיט פארמאגען
.וואס ס’איז נייטיג איינפאקען אין פעק
די ערשטע זאך אצינדער
וואס מ’דארף געשווינדער
צאמקלויבען די קינדער
,אלע ביי די טיר
און מ’פאקט כסדר
אביסעל וועש מיט קליידער
אויך נעמט מיט איעדער
.אביסעלע געשיר
דער טאטע פאקט דעם טלית
די מאמע פאקט די חלות
,די קינדער אלע שפילצייג מיט’ן בער
ס’טיט אביסעל רעגען
אזא גרויס פארמעגען
.לאזען פאר די גוים אוי ס’יז שווער
,אוי אוי, אוי אוי אוי
דער רבי לויפט אנטקעגען
אין האנט האט ער דעם שטעקען
און זיין גאנץ פארמעגען
,דעם טלית זעקעל נאר
עס ליגען דארט די תפילין
דער סידור מיט’ן תהילים
די טאבאק מיט די ברילען
.דאס איז אלעס גאר
ובא לציון גואל
קיין ארץ ישראל
,משיח קומט שוין לאמיר אלע גיין
דאס הייליג לאנד באפרייען
און דעם בונד באנייען
,א נייא לעבען אוי ווי פיין ווי שיין
אוי כשנים קדמוניות
אוי כשנים קדמוניות
שבת אין פעלד:
הערט אויס ליבע אידן
וואס איך וועל אייך דערצעהלן
און איר וועט זיין צופרידן
זייער שטארק פון דעם
די מעשה האט געטראפן
איך וועל אייך זאגן אפן
מען זאגט אז ביים אריז”ל
מען זאגט אז ביים בעל שם
זכרונם לברכה
מיר ווייסן להלכה
אז אט די מלאכה
האבן זיי ביידע גוט געקענט
די שטיינער מאכן זינגען
די וואסער מאכן קלינגען
די ביימער מאכן שפרינגען
און פאטשן מיט די הענט
פרייליך אידן
מיר דארפן זיין צופרידן
מיט אונזער בורא
מיט זיין תורה
גליקליך זיין אסאך
און מיר גלויבן
אז דער פון אויבן
האט געגעבן כח אויך צו די צדיקים’לאך
אוי אוי אוי אוי אוי
דער צדיק איז אמאל
געגאנגען בארג און טאהל
מיט חסידים מיט תלמידים א באשטימטע צאל
אוי הוי אוי אוי אוי
עס קומט שבת אויפן וועלט
און אינמיטן פעלד
מקבל זיין דעם ליבן שבת האט ער זיך געשטעלט
בואי כלה
דער שבת איז פאר אלע
נישטא קיין שוהל נישטא קיין עמוד קיין זאך איז נישטא
קומט קומט אלע
עס ווארטן אויף דיר אלע
די שעפסעלעך בהמה’לעך פני שבת נקבלה
דער צדיק זינגט א ניגון
ס’איז א פארגעניגן
ס’קומען צו די ציגן
זיי האבן נישט קיין רוה
די קעלבעלעך די קליינע
די שעפסעלעך די שיינע
איינע גלייך נאך איינע
רוקן זיי זיך צו
געקומען זענען אלע
מען הערט עפעס א כלה
מען זעהט דעם צדיק טאנצן
מען הערט אויס זיין געזאנג
עפעס נעמט זיי ציהען
עפעס נעמט זיי בריען
עפעס נעמט זיי גליען
אין קעפל א געדאנק
בואי כלה
דער שבת איז פאר אלע
די שעפסעלעך די ציגעלעך מען קומט פון אומעטום
און זיי בליקן
און זיי קוקן
און פון גרויסן פארגעניגן רינגעלט מען ארום
אוי אוי אוי אוי אוי
עפעס האט דערשפירט
דער ווערימעל וואס קריכט
די פייגעלעך די הייזעלעך די הערצעלעך גערירט
אוי הוי אוי אוי אוי
א טומל א געלויף
די קעפלעך אויף ארויף
און צוביסלעך
אויף די פיסלעך
הייבן זיי זיך אויף
טאנצט טאנצט אידן
א פארגעניגן
אויף די פוס די הונטערשטע ווי שיין עס איז צו זעהן
שאף און רינדער
ווי די קליינע קינדער
אלע זינגען
אלע שפרינגען
יעדער ווי ער קען
אוי אוי אוי אוי אוי
קוקט נאר אין דער הויעך
די שטערן טוען מיר נאך
און זיי טאנצן
און זיי גלאנצן
אויף א ווייסן רויעך
אוי הוי אוי אוי אוי
זעהט נאר ווער ס’פליעט
די פליגלעך אויסגעצירט
מלאכים קומען צו דעם צדיק און זיי טאנצן מיט
קומט קומט אלע
דער שבת איז פאר אלע
ווער ס’היט דעם שבת איז דער שבת פאר אים דא
קומט קומט אלע
עס ווארטן אויף דיר אלע
בואי כלה בואי כלה
פני שבת נקבלה
ויכולו:
ויכולו ס’האבן זיך גיענדיקט די הימעל אין די ערד
,און אלעס וואס צו זיי גיהערט
ויכל ער האט באשאפער אלעס וואס ער האט גיטראכט
.דאם זיבעטן טאג א רוה טאג גימאכט
ס’פלוצלינג גיווארען שטיל מיט אמאל
,אין וואלד אויפן בארג און אין טאל
דער ברומען פון חיות דער פוגעל געשריי
.דער דינער דער שטארעם דער שניי
און אלע באשעפענישען קליין און גרויס
,ציען צום הימעל זיך אויס
מ’עפענט די אויגען די קאפ הייבט אויף
.און קוקען צום הימעל ארויף
אדם הראשון שטייט איינער אליין
,ער קוקט און ער קען נישט פארשטיין
א הייליגע ליכטיגקייט האט ער דערזעהן
.ער ווייסט נישט וואס דא איז גישען
ער זעט די נשמות זיי פליען ארויף
,די וועלטען זיי הייבען זיך אויף
ער פילט ווי די וועלט אונטער אים הייבט זיך אויך
.און טראגט אים ביז אויבען ארויף
און די גאנצע בריאה פארט מיט אים מיט
,אלעס צום הימעל געציט
די וועלדער די פעלדער די בערג און דערמיט
.אלע הייבען זיך אויף און מ’פליהט
די ריזיגע פיש ווי די בערג אזוי גרויס
,קוקען פון וואסער ארויס
די בהמות זיי שטייען אויף אלע פיר פיס
.און קוקען צים הימעל זיך זיס
פליצלינג דערהערט ער א הערליכען קלאנג
,אזא זיסער מלאכים געזאנג
מ’געבט דעם באשעפער א לויב און א דאנק
.פארן שבת דעם ליבען געשאנק
און אדם הראשון דערהערט און געדאנק
,ער ווייסט שוין די שמחה פארוואס
ער הייבט אויך אהן זינגען דעם ערשטען געזאנג
.מזמור שיר ליום השבת
הלל:
אין טבת א קעלט שניידט די ביינער
געווען איז עס פרייטאג פארנאכט
אינדרויסן עס גייט שוין נישט קיינער
אלס אין די הייזער פארשפארט
אין א געסעלע דארט אין דעם טינקעל
ס’גייען דארט אידן אסאך
שטייט דארט א שול אין דער ווינקל
מיט א גלעזערנעם ליכטיגן דאך
דער שול איז דאך יעצט א גן עדן
ס’איז ווארעם ס’איז לעכטיג און שיין
היינט וועלן מיר תורה דארט רעדן
שמעיה און אבטליון אליין
ביים טיר שטייט א שמש א היטער
ער לאזט נישט א יעדן אריין
אריין גיין עס וויל דאך א יעדער
פאר יעדן קיין ארט וועט נישט זיין
דער שמש ער לאזט דורך די רייע
די גרעסטע חכמים פון לאנד
אריינגיין עס קאסט א מטבע
און יעדער גיט אים אין האנט
אינדרויסן עס זענען געבליבן
נאר היימלאזע ארימעלייט
דער שמש ער האט זיי צעטריבן
ער מוסר’ט ער רעגט זיך און שרייט
איר ווילט דאך די תורה נישט הערן
איר ווילט זיך אנווארימען בלויז
איר וועט נאך אנטשלאפן דא ווערן
און דא איז א הייליגע הויז
און פלוצלונג עס גייט דארט צו איינער
צוריסן די קליידער דורכאויס
עס קלאפן פון קעלט זיינע ציינער
דער פנים פארביטערט דורכאויס
ער בעט זיך האט אויף מיר רחמנות
לאזט מיר אין ביהמ”ד אריין
גלייבט מיר אמאל אויף נאמנות
איך וועל אייך באצאלן נאך פיין
וואס איך פארדין אויף מיין לעבן
העלפט גיב איך אפ אין מיין הויז
דער רעשט וועל איך אייך אוועק געבן
איך בעט אייך נאר הילף מיר ארויס
יעצט האב איך ביי זיך קיין גראשן
איך האב נאך היינט גארנישט פארדינט
הונגעריג האב איך געלאזן
אין הויז דארט מיין פרוי און מיין קינד
פון אויגן עס פאלן די טרערן
דער שמש עס גיט נישט קיין ריר
ס’איז שפעט שוין איך וויל מער נישט הערן
און קלאפט צו די אייזערנע טיר
עס זענען שוין אלע צוגאנגען
דער איד איז געבליבן אליין
ער שטייט ביי דער טיר ווי געפאנגען
ער קען נישט פון איר אוועק גיין
די ווענט אויך פון שטיינער געמויערט
די טירן געפאנצערט מיט שטאל
אומזיסט לייגט ער צו דארט זיין אויער
ער הערט נישט פון דארטן קיין קול
און פלוצלונג ער הויבט אן צו לויפן
ער קומט באלד אן אין הויף
עס ציען זיך שטיגן ביז אויבן
ער הייבט באלד אן קריכען ארויף
ער קריכט אזוי ביז גאנץ אויבן
ער זעט אז ער איז אויפן דאך
און אונטער די פיס זעט ער שויבן
מיט גלעזערנע פענסטער אסאך
ער דריקט צו די שויבן זיין פנים
ער זעט דעם ביהמ”ד פאר אים
אט זעט ער די גרויסע רבנים
אט הערט ער די הייליגע שטים
די אויגן זיי הייבן אן גלאנצן
ער פילט שוין גארנישט קיין פראסט
ער ציט אויס זיין קערפער אינגאנצן
און דריקט צו דעם פנים צום גלאז
ער פארשטייט אלס וואס זיי רעדן
אינגאנצן באגאסן מיט שוויס
ער מיינט אז ער זיצט אין גן עדן
ס’איז ווארים ס’איז ליכטיג און הייס
א שנייעלע הייבט אן צו פאלן
און נעמט אים פארשיטן אזוי
ער וועט נישט אוועק גיין פארפאלן
ער איז שוין פארפרוירן און בלוי
דער פריי מארגן הייבט שוין אן טאגן
מען האט דיין געזען זיין געשטאלט
געלאפן אים גלייך אראפ טראגן
געברענגט צוריק די כוחות באלד
גענומען זיך דאן מיט אים רעדן
זיין תורה איז גאר אן אן עק
מער האט נישט געקענט זיך צושיידן
ער איז שוין פון דארט נישט אוועק
ס’איז שפעטער אדורך פילע יארן
געוואקסן אין תורה ביז גאר
ביז ער איז אויך געווארן
דער חשוב’סטער תנא אין דור
אין הימל געמוזט דאן באשלאסן
די הלכה זאל בלייבן ווי ער
אז תורה צו קענען און וויסן
דארף אנקומען זייער שווער
שבת שבת קודש:
שבת שבת קודש
קומט דאך אויף דער וועלט
שבת שבת קודש
.אלץ ווערט אפגעשפעלט
שבת אויפן וואסער
שבת אויפן פעלד
שבת אין-דערויסען
.שבת אין געצעלט
שבת שבת קודש
באלד זעקס טוזינט יאהר
קומט דער ליבער שבת קודש
.פינקט גענוי אין קלאר
שבת שבת קודש
דער ליבלינג פון דעם יוד
ער ליבט דעם שבת און ער שעצט עם
.ווי דעם אוג ער היט
שבת קודש גייט מיט אונז ציזאמען
אויף אלע וועגען
אויף אלע שטייגען
.איבער אלע ימים
און דעם גרויסען גלות קלעם
אין פחד און אין שרעק
גייט מען אויף קידוש השם
.פון שבת נישט אוואק
געשעפטען גרויסע מיט פערדינסט
לאזט מען אפ מיט שרעק
ווי דער שבת קומט צוגיין
.ווארפט מען אלץ אוועק
